GLOBAL NEWS: Chinese consulate met Vancouver official in bid to stop event critical of communist rule
UWAGA REDAKCJI: Niniejszy artykuł został zaktualizowany o odpowiedź biura burmistrza przesłaną po publikacji
Jak poinformowały źródła serwisu Global News, w zeszłym miesiącu chińscy urzędnicy konsularni spotkali się z urzędniczką z ratusza w Vancouver i nalegali, by odwołała wydarzenie artystyczne poświęcone represjom ze strony partii komunistycznej.
Podczas spotkania przedstawiciele chińskiego konsulatu poinformowali urzędniczkę miejskiego wydziału ds. teatrów, że chcą, aby odwołano serię występów zespołu tanecznego Shen Yun – podały źródła.
Wydarzenie, będące celebracją chińskich tradycji kulturowych utraconych pod rządami komunistów, było również celem gróźb zamachów bombowych, ale mimo to odbyło się w dniach 8–12 kwietnia w należącym do miasta teatrze Queen Elizabeth Theatre.
Biuro burmistrza Kena Sima potwierdziło we wtorek, że spotkanie miało miejsce i że omawiano wydarzenie Shen Yun, ale zaprzeczyło, jakoby pracownik Vancouver Civic Theatres (VCT), o którym mowa, był poddawany presji.
„Po zbadaniu tego zarzutu urzędnicy miejscy potwierdzili, że spotkanie między pracownikami VCT a przedstawicielami chińskiego konsulatu rzeczywiście miało miejsce” – powiedział szef sztabu burmistrza, Trevor Ford.
„Nie było to jednak naruszenie protokołu, ani też urzędnicy konsulatu nie wywierali presji, aby odwołać wydarzenie”.
Chiński konsulat poprosił o spotkanie, w którym uczestniczyli konsul i wicekonsul – powiedział Ford, opisując je jako „serdeczne” i poruszające „szereg tematów kulturowych”.
„Pracownicy omówili to spotkanie z Ministerstwem Spraw Zagranicznych Kanady i potwierdzili, że mieści się ono w ramach zwykłych kontaktów dyplomatycznych z Chinami” – dodał.
Incydent ten sugeruje jednak, że Chiny nadal wykorzystują swoje placówki dyplomatyczne do tłumienia głosów sprzeciwu w Kanadzie, nawet gdy premier Mark Carney dąży do ocieplenia stosunków z Pekinem.
Kanadyjskie agencje wywiadowcze twierdzą, że Chiny stosują zarówno taktyki dyplomatyczne, jak i ingerencję zagraniczną, np. groźby i nękanie, aby realizować swoje interesy za granicą.
Zgodnie z wytycznymi Public Safety Canada „działania wymierzone w jakikolwiek szczebel władzy w celu wywarcia wpływu na politykę publiczną lub proces decyzyjny w sposób tajny, wprowadzający w błąd lub groźny, a także sprzeczny z interesami Kanady” stanowią ingerencję zagraniczną.
Global News nie podaje nazwiska urzędniczki, która spotkała się z przedstawicielami konsulatu, ze względu na potencjalne zagrożenie dla jej bezpieczeństwa.
Zwracanie się do Kanadyjczyków ze społeczności emigracyjnej, którzy mogą mieć w Chinach członków rodziny narażonych na represje, jest powszechną taktyką ingerencji zagranicznej.
Pekin od dawna atakuje Shen Yun, nowojorską grupę artystyczną, która od dwóch dekad koncertuje na całym świecie, i posługuje się hasłem „Chiny sprzed komunizmu”.
Za pośrednictwem swoich konsulatów Pekin potępia przedstawienia Shen Yun jako „propagandę antychińską”, która szerzy ideologię Falun Gong, ruchu prześladowanego przez Pekin wraz z innymi grupami religijnymi i duchowymi.
Rzeczniczka ratusza w Vancouver potwierdziła, że pracownicy Vancouver Civic Theatres, instytucji podlegającej władzom miasta, spotkali się na początku kwietnia z przedstawicielami chińskiego konsulatu.
„Podczas tego spotkania poruszono szereg tematów kulturalnych, w tym spektakl Shen Yun” – napisała rzeczniczka prasowa miasta Vancouver w oświadczeniu wydanym w odpowiedzi na pytania serwisu Global News.
„Przez lata VCT współpracowało z wieloma organizacjami, osobami prywatnymi, konsulatami i grupami społecznymi, wyrażającymi różne opinie na temat treści wydarzeń” – dodała.
„Pracownicy mogą od czasu do czasu spotykać się z przedstawicielami konsulatów w celu wymiany informacji. Rozmowy te mają charakter ogólny i nie wiążą się z decyzjami politycznymi ani zobowiązaniami”.
„VCT nie cenzuruje ani nie ogranicza zgodnej z prawem wolności wypowiedzi w swoich obiektach”.
Miasto nie odpowiedziało na pytania dotyczące tego, co chińscy urzędnicy powiedzieli urzędniczce z ratusza na temat Shen Yun, ale źródła poinformowały Global News, że konsulat chciał odwołania wydarzenia.
„Burmistrz i rada muszą potraktować to bardzo poważnie” – powiedział były burmistrz Vancouver Kennedy Stewart, obecnie profesor nadzwyczajny w Simon Fraser University School of Public Policy.
„Niepokoi mnie poziom ingerencji. Jedną rzeczą jest atakowanie polityków, ale infiltracja administracji publicznej i bezpośrednie zastraszanie urzędników – o czymś takim jeszcze nie słyszałem” – powiedział.
„Być może jest to więc śmiałe posunięcie ze strony konsulatu, jeśli faktycznie angażuje się on w działania mające na celu zmianę sposobu funkcjonowania miasta, pomijając polityków, omijając kanały polityczne i działając od wewnątrz”.
„To mnie głęboko niepokoi”.
Chiński konsulat nie odpowiedział na pytania. Pracownica urzędu miejskiego w Vancouver odpowiedzialna za miejsce, w którym odbywał się pokaz Shen Yun, nie odpowiedziała na telefony ani SMS-y.
Pekin stara się uciszyć krytykę
Shen Yun jest prawdopodobnie znane większości Kanadyjczyków, jeśli nie z samych przedstawień, to przynajmniej z kolorowych ulotek promujących wydarzenia wrzucanych do ich skrzynek pocztowych.
Jednak według organizacji reprezentującej praktykujących Falun Gong, dla chińskiego rządu spektakl ten stał się przedmiotem szczególnego zainteresowania.
Dlaczego samozwańcza superpotęga boi się przedstawienia tanecznego?” – zapytał Joel Chipkar, rzecznik Stowarzyszenia Falun Dafa w Kanadzie.
Już w 2011 roku chiński konsul generalny w Vancouver nakłaniał ówczesnego burmistrza Gregora Robertsona do bojkotu Shen Yun – poinformował magazyn „Business in Vancouver”.
Podczas dochodzenia w sprawie ingerencji zagranicznej, z którego raport opublikowano w 2025 roku, członkowie kanadyjskiej społeczności Falun Gong zeznawali na temat prób ingerencji w przedstawienia Shen Yun.
Mówili o groźbach bombowych kierowanych do miejsc, w których odbywały się przedstawienia, i twierdzili, że chińscy urzędnicy konsularni ostrzegali sponsorów Shen Yun, że wpłynie to na ich interesy z Chinami i nie będą mogli uzyskać wiz podróżnych.
„Chińskie ambasady i konsulaty na całym świecie próbowały sabotować i uniemożliwić wystawienie spektaklu w różnych częściach świata” – wynika z raportu przedłożonego komisji śledczej.
Przed trasą koncertową Shen Yun w 2026 roku chińskie konsulaty wznowiły swoją kampanię, wydając oświadczenia wzywające kraje do „nieprzyjmowania sekty” i uczestniczenia zamiast tego w „autentycznych” chińskich wydarzeniach.
Chociaż urzędnicy miasta Vancouver nie ulegli rzekomym naciskom konsulatu, by odwołać przedstawienia, źródła podają, że pracownica, która spotkała się z chińskimi urzędnikami, była zaniepokojona tym spotkaniem.
„Dla pracowników urzędów państwowych to bardzo niepokojące. Naprawdę nie mają się przed tym jak bronić. To wybrani w wyborach urzędnicy muszą stanąć w ich obronie” – powiedział w wywiadzie Stewart, były burmistrz Vancouver.
Stwierdził, że miasto powinno nakazać pracownikom, by nie uczestniczyli w żadnych dalszych spotkaniach z urzędnikami konsularnymi, oraz zwrócić się do rządu federalnego o zbadanie tego incydentu.
„Należy wysłać pismo do Ministerstwa Spraw Zagranicznych z prośbą o zbadanie tej sprawy, a ponieważ jest to powtarzające się zachowanie, Ottawa może rozważyć, czy faktycznie nie należałoby zamknąć tego konsulatu” – powiedział.
„Jeśli sytuacja jest tak rażąca i występuje taki schemat ingerencji w sprawy lokalne, być może najlepiej byłoby, gdyby wszelkie kontakty odbywały się za pośrednictwem oficjalnej ambasady w Ottawie”.
Odwołanie przedstawienia w Toronto z powodu e-maila z groźbą detonacji ładunków wybuchowych
Przed przybyciem do Vancouver zespół Shen Yun wystąpił 28 marca w Toronto bez żadnych incydentów, jednak groźba z 29 marca spowodowała ewakuację teatru.
W wiadomości e-mailowej poinformowano, że ładunki wybuchowe zostały podłożone w Four Seasons Centre for the Performing Arts, a także na Wzgórzu Parlamentarnym.
Z tego samego konta e-mailowego wysłano kolejną wiadomość następnego dnia, ostrzegającą, że uzbrojeni mężczyźni wejdą do teatru przebrani za widzów, zastrzelą wykonawców i podpalą obiekt.
„Poczekajcie, a zobaczycie” – napisano w wiadomości.
Policja w Toronto poinformowała serwis Global News, że groźby „uznano za bezpodstawne”, ale Canadian Opera Company, do której należy Four Seasons Centre, odwołała pozostałe przedstawienia.
Rzecznik obiektu powiedział, że decyzja została podjęta „z nadmiernej ostrożności, stawiając na pierwszym miejscu bezpieczeństwo i dobre samopoczucie naszych artystów, widzów i personelu, biorąc pod uwagę informacje, czas i zasoby dostępne w tym momencie”.
W poniedziałek organizatorzy ogłosili, że przełożyli występy w Toronto na 26–28 czerwca.
Jednak podczas niedawnego pokazu filmu dokumentalnego o Shen Yun w Toronto uczestnicy stwierdzili, że przedstawienie powinno się odbyć, ponieważ policja ustaliła, że nie istniało żadne realne zagrożenie.
„Od dawna mamy do czynienia z tego rodzaju ukierunkowanymi atakami, nie tylko w Kanadzie, ale także w Europie i Azji” – powiedziała Sunni Zhou, tancerka Shen Yun, która dorastała w Mississauga.
Jak powiedziała, za każdym razem groźby te okazywały się fałszywe. „Chcemy dalej walczyć, bo to, co tu robimy, jest naprawdę niesamowite” – powiedziała Zhou. „Nieważne, jak bardzo jest to trudne, w końcu zawsze warto”.
Steve Lance, producent wykonawczy filmu „Unbroken: The Untold Story of Shen Yun”, powiedział, że groźby bombowe doprowadziły również do ewakuacji widzów podczas przedstawienia na Tajwanie.
„Ale występy nadal się odbywają, bo w zasadzie wiemy, skąd pochodzą te groźby. Pochodzą z Chin. Nie są wiarygodne i tak naprawdę mają tylko wywołać panikę i strach”.
W lutym premier Australii Anthony Albanese został ewakuowany ze swojej oficjalnej rezydencji po otrzymaniu groźby wysadzenia budynku, jeśli nie odwoła występów Shen Yun w kraju.
„To naprawdę forma terroryzmu, i to nie w sensie rzeczywistego zagrożenia bombowego, ale w celu zastraszenia ludzi, wzbudzenia w nich strachu i powstrzymania ich przed pójściem do lokalnego teatru, aby obejrzeć przedstawienie”.
Dodał, że Shen Yun jest na celowniku, ponieważ prezentuje tradycyjną chińską kulturę „zakorzenioną w boskości i zasadach moralnych”.
Chińska Partia Komunistyczna, która jest ateistyczna, postrzega to zatem jako zagrożenie – powiedział Lance.
Czy Chiny czują się ośmielone poparciem premiera Carney'a?
W tygodniu, w którym Shen Yun miało rozpocząć występy w Vancouver, 2 kwietnia nadeszła wiadomość e-mail z informacją, że „umieszczono” „dużą ilość” materiałów wybuchowych zawierających azotan amonu oraz urządzenie do zdalnego detonowania.
„Proszę natychmiast odwołać wszystkie przyszłe występy Shen Yun” – brzmiała dalsza część wiadomości. W przeciwnym razie materiały wybuchowe zostaną zdetonowane – głosiła treść e-maila, który przekazano policji w Vancouver.
Policja ustaliła, że była to fałszywa groźba. Funkcjonariusze zajmujący się cyberprzestępczością odkryli, że adres e-mail użyty do wysłania wiadomości był powiązany z numerem telefonu w Chinach – jak poinformował organizatorów wydarzenia jeden z funkcjonariuszy.
Na wszelki wypadek teatr został sprawdzony przez psa tropiącego bomby, który nie znalazł żadnych materiałów wybuchowych. W przeciwieństwie do Toronto, przedstawienia odbyły się pomimo rzekomych sprzeciwów ze strony chińskiego konsulatu.
Nie ma dowodów na to, że groźby pochodzą bezpośrednio od chińskiego rządu, ale demonizacja spektaklu i Falun Gong przez Pekin mogła być czynnikiem przyczyniającym się do tego.
Ponadto Kanadyjska Służba Wywiadu Bezpieczeństwa jeszcze w piątek wskazała Chińską Republikę Ludową (ChRL) jako jednego z „głównych sprawców ingerencji zagranicznej” w kraju, oprócz Indii, Rosji, Iranu i Pakistanu.
„Zagraniczna ingerencja ChRL ma szeroki zasięg. Jest skierowana przeciwko wszystkim szczeblom władzy” – stwierdzono w raporciekomisji ds. zagranicznej ingerencji (pod przewodnictwem sędzi Marie-Josée Hogue), dodając, że Pekin dąży do „kontrolowania i wywierania wpływu na społeczności chińskiej diaspory, kształtowania opinii międzynarodowej oraz wywierania wpływu na polityków, aby popierali politykę ChRL”.
Podczas gdy Ottawa sprzeciwia się ingerencji Pekinu w sprawy kanadyjskie, drapieżna polityka handlowa prezydenta USA Donalda Trumpa skłoniła premiera Carney'a do zabiegania o przychylność prezydenta Xi Jinpinga.
Dysydenci ostrzegają jednak, że spotykają się z nasilonymi prześladowaniami i że ponowne nawiązanie przez Carney'a kontaktów z Xi mogło zachęcić Chiny do dalszego atakowania ich.
„Rząd kanadyjski zachęca chińskiego dyktatora Xi Jinpinga do robienia tego, co tylko chce i czego tylko potrzebuje. A on doskonale o tym wie” – powiedziała działaczka na rzecz praw człowieka Sheng Xue.
Prawdopodobnie z powodu swojej działalności aktywistycznej Xue była regularnie celem ataków, między innymi poprzez wykorzystywanie jej adresu e-mail do grożenia zamachami na obiekty, w których odbywały się przedstawienia Shen Yun.
Stwierdziła, że polityka Carney'a wysyła sygnał, iż współpraca z Chinami jest w porządku, skoro premier tak postępuje, przez co niektórzy mogą to odebrać jako zielone światło do pomagania partii komunistycznej w wywieraniu wpływu na społeczność.
Kanadyjscy przywódcy polityczni powinni stać po stronie osób prześladowanych przez Chiny, takich jak działacze prodemokratyczni, Falun Gong, Tybetańczycy i Ujgurzy – powiedziała Xue.
„Jest ich wielu, ale bardzo mi przykro, że nasz premier zdecydował się stanąć po stronie Xi Jinpinga” – powiedziała.
„To oczywiście całkowicie błędna decyzja”.
Kancelaria premiera nie odpowiedziała na pytania.
Stewart.Bell@globalnews.ca
Oryginalny artykuł opublikowano 4 maja 2026 r.
